Thuis koken of uit eten: zo reken je uit wat je avond kost

Wie wil weten of zelf koken echt goedkoper is dan uit eten gaan, vindt online vaak één gemiddeld bedrag. Dat zegt weinig over jouw situatie. Een pizzeria om de hoek is iets anders dan een sterrenrestaurant, en een doordeweekse pasta thuis iets anders dan een feestelijk driegangendiner. Daarom geven we je hier geen gemiddelde, maar een manier om het voor je eigen avond uit te rekenen.

Stap 1: reken je thuisdiner per onderdeel

Begin met je boodschappenlijst. Verdeel die in vier blokken, zodat je ziet waar het geld naartoe gaat:

• Hoofdbestanddeel: vlees, vis of een vegetarisch alternatief. Dit is meestal de grootste post.
• Bijgerechten: aardappelen, rijst of pasta, groente en salade.
• Drank: wijn, bier, frisdrank of iets alcoholvrijs.
• Extra's: voorgerecht, dessert, brood, kaas en koffie.

Zoek de actuele prijzen op in de app of folder van je supermarkt. Vooral vlees en wijn verschillen sterk per week, per merk en per aanbieding. Een rekensom op basis van de prijzen van vorige maand kan daardoor flink afwijken.

De kosten die je thuis vergeet

Ook een thuisdiner heeft kosten die niet op de kassabon staan. Denk aan de energie voor oven en kookplaat, de bos kruiden waarvan je de helft weggooit en de olie, boter en specerijen die je uit de kast pakt. Andersom geldt: restjes die je de volgende dag als lunch eet, maken je avond juist goedkoper. Tel ze dus mee.

Met z'n tweeën of met z'n vieren

Hoe meer mensen er aanschuiven, hoe voordeliger koken per persoon meestal wordt. Je kunt grotere verpakkingen kopen, een fles wijn gaat langer mee en vaste ingrediënten zoals kruiden of een saus verdeel je over meer borden. In een restaurant betaal je juist per persoon. Het prijsverschil wordt dus vaak groter naarmate het gezelschap groeit.

Stap 2: maak de restaurantrekening compleet

Op de menukaart zie je de prijs van de gerechten, maar het bedrag dat je uiteindelijk afrekent, ligt bijna altijd hoger. Neem deze posten mee in je schatting:

• Voor- en nagerecht: wie drie gangen eet, betaalt al snel een stuk meer dan alleen het hoofdgerecht.
• Drankjes: een aperitief, wijn per glas of per fles, water en koffie na het eten. Drank is vaak de post die de rekening het meest opdrijft.
• Brood of bijgerechten: friet, salade of brood staan soms apart op de kaart.
• Fooi: niet verplicht, maar veel mensen geven iets als ze tevreden zijn.
• Vervoer en parkeren: een taxi, parkeergeld of openbaar vervoer naar het centrum.
• Oppas: voor ouders met jonge kinderen kan dit een flinke extra post zijn.

Service en fooi

In Nederland zit de bediening al in de prijs en krijgt het personeel een normaal loon. Fooi is dus een vrijwillige blijk van waardering. Wil je weten hoeveel fooi in Nederland gebruikelijk is, dan vind je bij Eateries een uitleg met rekenvoorbeelden. Daar wordt een rekening van € 46,50 bijvoorbeeld afgerond naar € 50, en voor een diner van € 120 met z'n vieren noemt de gids € 10 tot € 12 als nette fooi. Reken in je eigen schatting dus met een afronding of een bescheiden percentage van de rekening.

Stap 3: zet beide bedragen naast elkaar

Heb je beide kanten in kaart gebracht? Dan maak je de vergelijking zo:

1. Tel alle boodschappen op en trek eventuele restjes voor later eraf.
2. Tel voor het restaurant de gerechten, drank, fooi en vervoer bij elkaar op.
3. Deel beide bedragen door het aantal personen.
4. Bekijk het verschil en vraag je af wat het je waard is.

Die laatste stap is belangrijk. Uit eten betekent geen boodschappen doen, niet koken en geen afwas. Voor een verjaardag of een drukke week kan dat de meerprijs waard zijn. Thuis heb je meer controle over wat je eet en drinkt, en kun je zo lang blijven zitten als je wilt.

Besparen als je thuis kookt

• Plan rond aanbiedingen: kies je hoofdgerecht pas als je de folder hebt bekeken, in plaats van andersom.
• Kies slimme stukken vlees: stoofvlees en andere stukken die lang moeten garen, zijn vaak voordeliger dan biefstuk of ossenhaas. Een vegetarisch hoofdgerecht scheelt meestal nog meer.
• Koop wijn bewust: let op aanbiedingen per doos of probeer een huismerk. Een duurdere fles is thuis vaak nog steeds goedkoper dan een paar glazen in een restaurant.
• Kook een extra portie: zo heb je meteen een lunch of een tweede avondmaaltijd.
• Begin bij je voorraadkast: gebruik wat je al hebt voordat je nieuwe ingrediënten koopt.

Besparen als je uit eten gaat

• Ga lunchen of vroeg eten: sommige restaurants hebben een voordeliger lunchkaart of een vroeg dinermenu. Kijk op de website of vraag het na.
• Vergelijk menu en losse gerechten: een vast driegangenmenu is soms goedkoper dan drie losse gangen, maar niet altijd.
• Reken de wijn na: met z'n vieren is een fles vaak voordeliger dan losse glazen.
• Vraag om kraanwater: veel restaurants schenken dat graag, al rekenen sommige er iets voor. Vraag het gewoon.
• Sla een gang over: deel een voorgerecht of neem thuis een eigen dessert.
• Let op acties: kortingsacties en restaurantapps kunnen schelen, maar lees de voorwaarden goed. Soms geldt de korting alleen op eten en niet op drank.

Kortom

Zelf koken is in de meeste gevallen goedkoper, maar hoeveel precies hangt af van wat je kookt, wat je drinkt en met hoeveel mensen je bent. Met de rekenmethode hierboven zie je binnen een paar minuten wat jouw avond kost, thuis en in het restaurant. Dan kies je niet op gevoel, maar weet je wat je ervoor terugkrijgt.